sobota, 26 lipca 2014 roku

10:55, 2012.01.25

Klementyna Hoffmanowa, a właściwie Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, była córką polskiego pisarza Ignacego Tańskiego i z całą pewnością to właśnie po nim odziedziczyła pasję do pisania. Urodziła się ona pod koniec XVIII wieku, 23 listopada 1798 roku w Warszawie, zmarła zaś 21 września 1845 roku w Passy nieopodal Paryża (na fot. 2 widać jej grób cmentarzu Pere-Lachaise). Była jedną z pierwszych polskich pisarek dla dzieci, a także pierwszą kobietą w Polsce utrzymującą się z pracy twórczej i pedagogicznej. Owa praca pedagogiczna miała odzwierciedlenie w jej utworach, które są często wręcz przesycone treściami wychowawczo-moralnymi.

Tańska zaczęła pisać dla dzieci w dwudziestym roku swojego życia. Owocem początków jej twórczości, wydanym w roku 1820, był zbiór dwunastu krótkich powiastek ukazujących jej poglądy na temat wychowywania dzieci. Tematem tej książki jest życie rodzinne. Pisarka chwali tu m.in. cnoty, takie jak: posłuszeństwo, wzajemne przywiązanie emocjonalne członków rodziny czy pracowitość, a gani przywary, takie jak: egoizm, kłamstwo czy brak skromności. Rok wcześniej zaś autorka ta wydała „Pamiątkę po dobrej Matce”, która to książka miała ogromny wpływ na kształtowanie się roli ówczesnej kobiety w społeczeństwie i doczekała się swojej, choć już nie aż tak spektakularnej, kontynuacji.

Poza tym Tańska była także twórczynią pierwszego polskiego czasopisma dziecięcego noszącego tytuł „Rozrywki dla Dzieci”. Ukazywało się ono w latach: 1824 – 1828, a na jego łamach publikowano między innymi: wiersze, bajki i opowiadania dla dzieci, mające wydźwięk patriotyczny i wychowawczy. W późniejszym okresie Klementyna z Tańskich Hoffmanowa pisywała również do pierwszego na terenie Europy dziennika stworzonego z myślą o najmłodszym odbiorcy.

Pisarka mieszkała wraz ze swoją matką w oficynie Pałacu Błękitnego w Warszawie, w którym to mieście od 1927 roku była wizytatorką wszystkich żeńskich zakładów naukowych. W 1829 roku zaś wyszła za mąż za historyka Karola Hoffmana i po upadku Powstania Listopadowego zamieszkała z nim w Dreźnie, a później para ta wspólnie wyprowadziła się do Paryża, przez co pisarka zyskała miano „Matki Wielkiej Emigracji”.

Fragmenty utworów Klementyny Hoffmanowej włączano do czytanek dziecięcych na przestrzeni całego XIX wieku, jak również w okresie międzywojennym, co tylko świadczy o ogromnej wartości jej pisarskiej działalności.

Swojego czasu stworzyła ona swoisty kurs edukacji dla małych dzieci zawarty na kartach książki „Wiązanie Helenki”, której pełny tytuł brzmi właściwie: „Wiązanie Helenki. Książeczka dla małych dzieci uczących się czytać”. Do tytułu tej książki, na stronie tytułowej, dodana jest nota nie tyle, że jest to książka Klementyny Hoffmanowej, lecz autorki „Pamiątki po dobrej Matce” – widać tu więc wyraźnie, że ta lektura stała się znakiem rozpoznawczym Hoffmanowej.

„Wiązanie Helenki” opracowała ona dla swojej trzyletniej siostrzenicy (która miała na imię właśnie tak jak tytułowa bohaterka) z okazji jej urodzin. Warto w tym miejscu dodać, że owe „Wiązanie” pojawiające się w tytule jak najbardziej ma swoje uzasadnienie, gdyż niegdyś wiązanie było szczególną, wyjątkową formą edycji książkowej, która miała być swojego rodzaju wyrażeniem tradycyjnej, familiarnej więzi łączącej autora z dziecięcym adresatem jego dzieła. O wielkości pisarki może świadczyć fakt, że mimo iż lektura ta miała swojego konkretnego adresata, stała się ogromnie popularna wśród ogółu społeczeństwa i w ciągu XIX wieku ukazało się wiele jej nakładów.

Warto bliżej przyjrzeć się właśnie tej książce, gdyż jest ona przykładem kunsztu pedagogicznego autorki, a każdy jej element jest dokładnie przemyślany. Poszczególne części lektury występują tu po sobie w nieprzypadkowej kolejności, lecz ułożone są zgodnie z tokiem rozwoju dziecka. Autorka uwidoczniła to nawet wielkością druku, który najpierw jest bardzo duży i niezwykle łatwy w odczycie, co zdecydowanie ułatwia dziecku uczącemu się czytać odbiór tekstu. W miarę postępowania po sobie poszczególnych części możemy zauważyć, że litery, z których składa się tekst stopniowo zmniejszają się – i tak w części pierwszej są największe, a w części ostatniej są najmniejsze.

Ogólnie układ książki jest bardzo przejrzysty. Oprócz treści występują tu także kolorowe ilustracje, które jak wiadomo bardzo uatrakcyjniają obcowanie z tekstem, zwłaszcza czytelnikowi, który jest jeszcze dzieckiem. Lektura zawiera 100 stron tekstu, a ilustracje są do niej wklejone na osobnych kartach.

Do tekstu wklejonych jest ogółem 8 obrazów, z czego jeden występuje już obok strony tytułowej. Ilustracja ta nosi tytuł „Żniwo” i najprawdopodobniej jej tytuł i scena dobrana akurat na sam początek lektury nie są przypadkowe. Możliwe bowiem, że można ją uznać za sygnał mówiący czytelnikowi, że zarówno Helenka, jak i inne dzieci mają z tej książki „zebrać żniwo” w postaci wyniesionej z niej nauki, a tym żniwem ma być między innymi umiejętność czytania. Pozostałe obrazy występują już bezpośrednio w tekście i nie są od niego oderwane, lecz ściśle do niego nawiązują.

Część pierwsza nie posiada jako takich ilustracji. Nosi tytuł „Abecadło” i jak sama nazwa wskazuje zawiera literki alfabetu, które jak wiadomo są podstawą umiejętności czytania i bez ich znajomości nie można tej umiejętności nabyć. Przedstawienie alfabetu występuje tu kilka razy, jednak za każdym razem jest on tu pisany inną czcionką, co uatrakcyjnia odbiór i zapewne ma służyć lepszemu utrwaleniu treści. Poza tym, oprócz samych liter w porządku alfabetycznym, możemy w tej części spotkać także głoski, następnie wyrazy podzielone na slaby i całe zdania podzielone na slaby. Tworzy to logiczną całość, gdyż dziecko musi nauczyć się literek, aby nauczyć się slab i nauczyć się slab, aby móc łączyć je w całe wyrazy potrzebne do zapisu całych zdań.

Oprócz tego przedstawione są tu także liczby w trzech postaciach: jako wyrazy składające się z liter, a także jako cyfry w zapisie arabskim i rzymskim, których to znajomość przydaje się między innymi do nauki odczytu godziny z zegarka, a o tej z kolei jest mowa w części czwartej „Wiązania Helenki”.

Druga część ukazuje perypetie z życia codziennego Helenki. Możliwe, że ten akurat rozdział lektury to opis jednego dnia z codzienności bohaterki. Dwudziesta druga opowiastka jest zatytułowana „Helenka idzie spać, co może wskazywać na to, że jest ona uwieńczeniem wszystkich wcześniejszych krótkich opowiadań tej części książki, ukazujących z kolei co dziewczynka robiła w ciągu jednego dnia, zanim udała się na spoczynek. Wszystkie opowiastki niosą w sobie pewnego rodzaju naukę, jak np. to, że warto pomagać innym ludziom w potrzebie.

Część trzecia lektury Hoffmanowej zatytułowana jest „Powieści”. We wstępie autorka wyjaśnia, że przedstawione tu tytułowe powieści zaczerpnięte są z książeczki z obrazkami, jaką kupił Helence jej tata, aby ta czytała ją razem ze swoją mamą, gdy nauczyła się dobrze posługiwać głoskami. Widać więc kolejne nawiązanie do nauki czytania i jej stopnia zaawansowania, który jest coraz wyższy.

Ostatnia część „Wiązania Helenki” nosi tytuł: „Rozmowy Helenki z mamą”. Opisane są tu jak tytuł wskazuje rozmowy Helenki z jej mamą, z których to rozmów dziewczynka także pobierała niezwykle ważne nauki. Część ta składa się z dziewiętnastu rozmów, poruszających takie tematy jak: rachowanie do dziesięciu, dni tygodnia, charakterystyka wszystkich miesięcy w roku, a także pór roku, wspomniane już godziny, kontynenty (w tym: odkrycie Ameryki przez Kolumba), części ciała ludzi i zwierząt, pojęcie „duszy” (przy okazji śmierci kanarka mama Helenki wytłumaczyła jej, że zwierzęta nie mają duszy – mają ją tylko ludzie), smutek po śmierci bliskiej osoby, miłość Boga do człowieka i człowieka do Boga, odpowiedź na pytanie: „co to znaczy dobrze czynić?”.

Jak widać tematów konwersacji było tu wiele i każdy z nich był na swój sposób użyteczny i zapewne wnosił ważną wiedzę do życia Helenki, a także do życia wszystkich czytelników książki Hoffmanowej. Autorka skutecznie „przemyciła” do niej bowiem podstawowe wartości moralne czy też prawidłowe wzorce zachowań. Nic więc dziwnego, że swojego czasu książka odniosła spektakularny sukces pod względem popularności i wielości wydań.

Oczywiście „Wiązanie Helenki” i wspomniana „Pamiątka po dobrej Matce” nie są jedynymi lekturami tej autorki. Jednak nie da się ukryć, że te należały do jej najpopularniejszych wytworów i przekazywały w sobie bardzo ważne treści dla ówczesnego społeczeństwa polskiego. Niekwestionowanie zasłużyła się ona na gruncie polskiego pisarstwa, zarówno wykorzystując swoją wiedzę pedagogiczną, jak i ukazując rolę kobiety we współczesnym jej społeczeństwie.

fot. wikipedia.org

Publication © 2012 by: „COMPU” Wydawnictwo & Redakcja, Przedsiębiorstwo Portal i Dziennik Naukowo-Technologiczno-Przemysłowy Wydawca / Redaktor Naczelny Krystian Białas “COMPU” Publishing House & Editorial Office, Enterprise Portal and Daily Scientific-Technological-Industrial Publisher / Editor-in-Chief Krystian Bialas «COMPU» Maison d'édition & Bureau de la rédaction, Enterprise „COMPU“ Verlagshaus & Redaktion, Unternehmen Worldwide digital distribution and publication of media

,

  • Ligota Park – miejsce dla wielbicieli zieleni 2012.10.18
  • Znaleziono kopalnię liczącą 2 tys. lat 2012.06.29
  • Inwestycje biją obywateli po kieszeniach 2012.05.17
  • Do czego służy numer NIP? 2013.04.02
  • Znany jest kod genetyczny dżumy 2011.10.23
  • Nowe laboratorium silników satelitarnych 2013.03.08
  • ZUS może zabrać emerytury 2011.11.16
  • Czym jest Wn-U-G? 2013.06.03
  • Twitter wprowadza nową technologię 2012.01.31
  • Finansowanie uczelni wyższych wymaga reformy 2012.05.08

Zdjęcia i grafiki dodawane do publikowanych tekstów nie zawsze przedstawiają konkretne wydarzenia, przedmioty bądź zjawiska opisywane w danej publikacji - niekiedy są one jedynie tłem dla treści ukazujących się na stronie, nawiązującym do tematyki określonego tekstu.

This website has updated its privacy policy in compliance with EU Cookie legislation. Please read this to review the updates about which cookies we use and what information we collect on our site. By continuing to use this site, you are agreeing to our updated privacy policy.

All material is protected by Copyright Laws of the Poland in the European Union and all countries throughout the world. All rights reserved. “COMPU” Publishing House & Editorial Office, Enterprise is the author of this publication for purposes of copyright and other laws. Any unauthorized exhibition, distribution or copying of this publication or any part thereof is an infringement of the relevant copyright and will subject the infringer to severe civil and criminal penalties.

Supervision of stability and security: International Telecommunication Union, International Organization for Standardization, Internet Corporation for Assigned Names and Numbers. Regulated by the Law of National: Polish IT and Telecommunication Chamber of Commerce, Universitaet Liechtenstein, Research and Academic Computer Network - Poland, The Internet Infrastructure Foundation - Sweden, Association Française pour le Nommage Internet en Coopération, Réseau Téléinformatique de l'Education Nationale et de la Recherche.

Permanent archiving of electronic publications - Library of Alexandria in Egypt
Publishing: Restrictive rules , No editing, No external links, No advertisement

Publications based on the Central Archive of Internal Material Evidence, 2005-2014

„COMPU” Wydawnictwo & Redakcja, Przedsiębiorstwo
Portal i Dziennik Naukowo-Technologiczno-Przemysłowy
Wydawca / Redaktor Naczelny Krystian Białas
“COMPU” Publishing House & Editorial Office, Enterprise
Portal and Daily Scientific-Technological-Industrial
Publisher / Editor-in-Chief Krystian Bialas
«COMPU» Maison d'édition & Bureau de la rédaction
„COMPU“ Verlagshaus & Redaktion, Unternehmen
Worldwide digital distribution and publication of media

ul. Jana III Sobieskiego 11/21CD, PL-40082 Katowice, POLAND
tel.: +48.32 701 02 20, +48.32 797 98 20, +48.32 701 02 10
fax: +48.32 701 02 30, +48.32 701 02 50
NIP: PL498-019-24-17; REGON: 241875536
PKD/NACE: 58.19.Z; Rej Pr. 2364

We analyze the markets of countries:
France, Liechtenstein, Luxembourg,
Sweden, Polish, Portugal

™2006-2014 COMPU
™2011-2014 COMPU (Logo)

Privacy Policy
Terms of Use